Kennisbank communicatie

De burger centraal? Cor Vos gaat liever verder dan dat

Geschreven door Lisa Holdijk | Nov 18, 2026

Als je de naam Cor Vos googelt, dan popt er, naast die bekende sportfotograaf, van alles op over het project 'We Live Here'. Dat bewoners- en communicatieproject van de gemeente Amsterdam won in 2019 de Galjaardprijs voor beste publieke communicatieproject. Cor Vos was er projectleider en is strategisch communicatieadviseur bij de gemeente Amsterdam. Het project speelde zich af op een plek die bijna iedereen kent: de Amsterdamse Wallen. Een toeristische trekpleister, maar óók gewoon een woonbuurt. Dat leken alleen veel mensen niet te zien. Daar begon voor Cor en zijn collega’s de vraag: hoe laat je bezoekers weer zien dat hier mensen wonen? 'We Live Here' is bijna zeven jaar oud. Maar de les erachter is superactueel.

Pretpark of woonwijk?

Stellen, gezinnen met kinderwagens, nieuwsgierige toeristen en groepen feestende jongeren lopen door dezelfde straten op de Wallen. Volgens Cor was het beeld van de buurt steeds meer doorgeslagen naar dat van een soort pretpark. ‘Hoe kun je de balans weer terugbrengen naar wat het óók is: een woonbuurt?’ was de vraag. De eerste ideeën lagen al snel op tafel. Bijvoorbeeld waslijnen met rompertjes boven de straten, hinkelbanen, driewielers en tassen met een logo. Alles om te laten zien: dit is óók een woonwijk. Er was zelfs al een naam bedacht: Residents of the Red Light Neighbourhood. Maar voordat alles verder werd uitgewerkt, legde Cor het plan voor aan bewoners. En dat zette een dikke rode streep door het idee.

Resident? Ik ben toch geen president

Cor vertelt lachend: ‘Bewoners zeiden: resident? Ik ben toch geen president?’ Maar hun inhoudelijke bezwaar was serieuzer. Ze waren bang dat deze boodschap de buurt juist nóg meer zou promoten. In plaats van het idee te verdedigen, stelde Cor een vraag: wat zeggen jullie zelf tegen bezoekers als jullie duidelijk willen maken dat dit een woonbuurt is? Het antwoord was eenvoudig: ‘I live here.’ Cor: ‘Je kunt natuurlijk niet de hele dag uit je raam hangen en dat tegen voorbijgangers zeggen. Dus dachten we: dan laten we het zien.’

Zo ontstond 'We Live Here'. Op verschillende plekken in de buurt kwamen levensgrote portretten van bewoners te hangen. Vanuit ramen en deuren maakten zij zichtbaar dat achter de bekende gevels gewone levens schuilgaan. Achter die eenvoudige boodschap zat een intensief proces. Niet alleen bewoners moesten meedoen. Ook vastgoedeigenaren moesten toestemming geven voor het aanbrengen van foto’s op panden. En omwonenden moesten zich prettig voelen bij de uitvoering. De fotografie moest kloppen, net als de plekken en de verhalen. ‘Daar zat heel veel tijd en werk in’, vertelt Cor. ‘Het was echt co-creatie. Het werd gedragen door de buurt.’ Maar de belangrijkste opbrengst zat volgens Cor ergens anders. 

Laat je uitdagen door docent Cor Vos en andere vakexperts. Schrijf je in voor de opleiding Overheidscommunicatie.

De burger centraal

Want volgens hem is er de afgelopen jaren iets belangrijks veranderd binnen het vak. Lange tijd was het uitgangspunt: de burger centraal. Dat klinkt positief, maar volgens Cor zit daar ook een valkuil in. ‘Je kunt zeggen: jij staat centraal. Ik heb gezien dat jij een probleem ervaart. Daar heb ik een oplossing voor bedacht. En vervolgens ga ik jou uitleggen waarom die oplossing zo goed is.’ De intentie is dan misschien goed, maar de overheid blijft degene die bepaalt. Cor zegt daarom liever: ‘Stel niet de burger centraal, maar de relatie met die burger. Dat inzicht hing in de lucht door vraagstukken rond vertrouwen en de relatie. We kwamen erop met een projectgroep Amsterdamse collega’s, dat was een bijzonder moment.’ In die relatie zijn volgens hem drie dingen belangrijk: goed luisteren, goed samenwerken en goed uitleggen. ‘Want voor je het weet zit je vast in hoe je gewend bent je werk te doen. Of in wat je van elkaar verwacht. Dan ga je verdedigen wat jij goed vindt. Terwijl je veel meer ruimte krijgt als je echt openstaat voor andere perspectieven.’

Begin met ‘ik weet het niet’

Klinkt misschien eenvoudig. In de praktijk is het lastig. ‘De grootste uitdaging is eigenlijk de shift maken om bij de ander te beginnen. Je eigen oordeel uit te stellen en echt te luisteren naar de mensen voor wie je het doet.’ Dat is extra moeilijk omdat er tegelijkertijd druk ligt op efficiëntie en doelmatigheid. Een overheid moet dus voortdurend zoeken naar balans. Doelen halen én responsief zijn. Besluiten nemen én samenwerken. Vaart houden én tijd maken om te luisteren. ‘Het vertrekpunt bij de ander leggen, terwijl je zelf wel een opgave meekrijgt. Beginnen bij ‘ik weet het niet’. Ik vind dat Lucas de Man dat heel mooi uitlegt.’ Zijn vertrekpunt doet denken aan Socrates: ik weet dat ik niets weet. ‘Je weet als professional namelijk nooit álles over iemands wijk, geschiedenis of dagelijkse leven. Wat speelt er al jaren? Waar zijn mensen bang voor? Welke eerdere ervaringen hebben zij met de overheid? En wat hebben zij werkelijk nodig? ‘Als je de wijsheid van de groep wilt benutten, moet je je ook echt tot die groep verhouden.’ 

Hoe komt een besluit tot stand?

De verhouding tussen burger en overheid is ondertussen ook veranderd. Mensen zijn mondiger geworden en kijken volgens Cor soms meer naar de overheid als dienstverlener. ‘Ik betaal belasting, dus dan heb ik hier recht op.’ Tegelijkertijd is het voor mensen lang niet altijd duidelijk wie binnen de overheid waarover gaat. Dat maakt de relatie soms ingewikkeld. Cor ziet daarbij drie dingen steeds terugkomen: mensen willen dat de overheid beter luistert, beter samenwerkt en beter uitlegt hoe besluiten tot stand komen. Dat laatste raakt bijvoorbeeld aan Dilemmalogica van Guido Rijnja. Je legt niet alleen het besluit uit, maar laat ook zien welk probleem eraan voorafging. Welke belangen speelden mee? Welke dilemma’s waren er? En hoe is uiteindelijk een afweging gemaakt? 
Een werkend mechanisme daarbij is procedurele rechtvaardigheid. Mensen hoeven het niet altijd eens te zijn met een besluit om het proces toch als eerlijk te ervaren. ‘Mensen willen het gevoel hebben dat ze eerlijk worden behandeld. Begrijpen wat er gebeurt, waarom het gebeurt en hoe een besluit wordt genomen.’ Goed luisteren, samenwerken en uitleggen heeft dus invloed op de relatie tussen burger en overheid.

Cor is docent in de opleiding Overheidscommunicatie

Samenwerking en participatie lijken in theorie vaak logisch. Maar in een politiek-bestuurlijke organisatie wordt het snel complex. Er zijn altijd meerdere belangen. En ook tussen burgers, bestuur en ambtenaren kan spanning ontstaan. ‘In de kern gaat het overal over dezelfde dingen. Hoeveel ruimte kun je elkaar geven? Hoe werk je samen? Hoe ga je om met participatie?’ Deelnemers in de opleiding brengen allemaal hun eigen praktijk mee en horen hoe andere organisaties met vergelijkbare dilemma’s omgaan. ‘Dat vind ik echt te gek. Je hoort iedere keer weer nieuwe dingen. Mensen kunnen ontzettend veel van elkaar leren.’

Juist mensen die afhaken, verdienen aandacht 

‘Er zijn mensen die denken: de overheid heeft mij niets meer te bieden. Soms weten ze het aanbod niet te vinden. En soms voelen ze zich gewoon niet meer vertegenwoordigd.’ Dat is in tijden van polarisatie extra ingewikkeld. Mensen komen via sociale media en algoritmes makkelijker terecht in werelden waarin hun eigen ideeën steeds opnieuw worden bevestigd. Nuance verdwijnt sneller en tegenstellingen worden groter. ‘De kunst is: hoe verhoud je je daartoe? Niet alleen tot het stille midden, maar ook tot de groepen die sterk tegenover elkaar staan. Die horen ook bij de maatschappij.’ De vraag is dus niet alleen: hoe bereiken we mensen? Maar ook: hoe zorgen we dat zij betrokken blijven bij democratische processen en dat er ruimte blijft voor verschillende perspectieven?

Communicatie kan niet alles oplossen

Daar zit ook meteen een grens aan het vak. Communicatie kan niet ieder maatschappelijk probleem oplossen. Een communicatieafdeling kan ook niet in haar eentje zorgen voor vertrouwen in de overheid. Dat ontstaat door het handelen van de hele organisatie. ‘Als communicatie mag je een visie hebben op hoe je idealiter met burgers omgaat’, zegt Cor. ‘We kunnen daarin ondersteunen en faciliteren. En laten zien waarom het de tijd, ruimte en moeite waard is.’ Maar uiteindelijk hebben veel verschillende professionals, van gebiedsmakelaars tot omgevingsmanagers en projectleiders, dagelijks contact met bewoners. Daar begint het.

Misschien begint het dus met één simpele vraag

'We Live Here' begon niet bij het communicatieproject dat uiteindelijk de Galjaardprijs won. Het begon juist bij een idee dat bewoners níét goed vonden. Doorslaggevend was dat Cor en zijn collega’s opnieuw gingen luisteren, nieuwsgierig bleven en samen met bewoners verder zochten. Of zoals Cor het zelf samenvat: ‘Je hebt niet de wijsheid in pacht. Dus vraag: wat vind jij?’ Als overheid en bewoners echt samenwerken, ontstaat er meer dan alleen een beter communicatieproject. Er kan een relatie ontstaan waarin mensen elkaar beter begrijpen en waarin vertrouwen groeit. ‘Vertrouwen krijgen betekent óók vertrouwen durven geven.’ En misschien is dat wel een van de belangrijkste lessen voor de overheid van nu.

📸Foto campagne 'We live here' credits Communicatienetwerk Amsterdam